EnglishEnglishنقشه سایتنقشهصفحه اول پرتالپرتالایرانایران
 
نشريات اطلاعیه ها معرفی ساختار و تشکیلات دستگاه ارتباط با ما تاریخچه نظرسنجی پرسش و پاسخ
معرفي گروه

 

هواشناسي كشاورزي
 
هواشناسي كشاورزي كاربرد اطلاعات جوي در عمليات زراعي و كشاورزي است. هوا به‌عنوان بخش مهمي از محيط فيزيكي گياه و به‌طور كلي موجود زنده در نظر گرفته مي‌شود ولي در عين حال دامنه مطالعات آن محدود به گياه نشده و شامل بررسي روابط بين عوامل هواشناسي و عواملي نظير خاك، گياه، دام، بيماري‌ها و آفات نيز مي‌باشد.
يكي از اهداف هواشناسي كشاورزي تهيه اطلاعات هواشناسي و اقليم شناسي در شكل‌هايي است كه براي عمليات روزانه كشاورزي يا برنامه‌ريزي‌هاي فصلي و سالانه كشاورزان كاربرد مستقيم داشته باشد و در اين مورد در بسياري از كشورها پش‌بيني‌هاي خاص كشاورزي نيز انجام مي‌گيرد. اين پيش‌بيني‌ها شامل راهنمـايي‌هاي ضمن داشت،كاشت و برداشت، پيش‌بيني محصـول و پيش‌بيني آفت براساس شرايط هواشناسي مي‌گردد. دامنه بررسي‌هاي هواشناسي كشاورزي از عمقي از خاك كه ريشه گياهان در آن گسترش مي‌يابد تا آن قسمت از هوا كه پوشش نباتي در آن غوطه‌ور است و حتي قسمت‌هاي بالاتر كه گرده‌هاي گياهي در آن به‌وسيله جريانات باد منتقل مي‌گردند، گسترده است.
براي درك اهميت هواشناسي در كشاورزي كافي است عوامل مؤثر در توليدات زراعي را تحت مطالعه قرار دهيم: اين عوامل در درجه اول خود گياه و در درجه دوم محيط زندگي آن است. محيط زندگي گياه را خاك و عوامل خاكي از يك طرف و هوا و عوامل آب و هوايي از طرف ديگر به‌وجود مي‌آورند. اين محيط بر عناصر زنده ديگر نظير قارچ‌ها، پارازيت‌ها و حشرات كه وجودشان تأثير انكارناپذيري درميزان محصول و بهره كشاورزي دارد نيز اثر انكارناپذيري دارد.
در اين زمينه فقط به ذكر خطوط اصلي و مثال‌هايي اكتفا مي‌گردد.
1.شرايط آب و هوايي تعيين‌كننده نوع گياهاني است كه در يك منطقه قابل كشت و توسعه مي‌باشند. مقدار نور، حرارت و بارندگي و نحوه بروز آن‌ها عوامل اصلي اين تعيين‌كنندگي است. انتقال زراعت‌هاي جديد از يك محل به محل ديگر جز با مطالعه اين اثرات ورعايت و تشخيص هم‌اقليمي موفقيت‌آميز نيست. (مثال شرايط كشت نيشكر، چاي و رايج كردن آن در جنوب و شمال كشور).
2.مطالعات هواشناسي امكان يافتن محيط‌هاي مناسبي جهت زراعت‌هاي ويژه مي‌گردد. مثال: كشت در زير سايه درختان، كشت برنج در زير نخلستان‌ها و يا چاي در سايه كه اخيراً موفقيت‌هاي ويژه‌اي كسب كرده است.
3.انتشـار آفات و بيماري‌هاي دامي و نباتي تابع شرايط هواشناسي است و مبارزه با آنها نيازمنـد كنترل شرايط جوي مي‌باشد تا انتخاب زمان مناسب براي مبارزه امكان‌پذير باشد.
در بررسي‌هاي گياه‌پزشكي مطالعه سه عامل گياه، دشمن گياه و شرايط جوي به‌طور همزمان بايد انجام گيرد. در دامپروري نشان داده شده است كه انتشار برخي از بيماري‌ها فقط تابع شرايط هواشناسي است. مثلاً علت ابتلا دام‌ها به بيماري كرم جگر كه در آخر هر سال منجر به تلفات سنگيني مي‌شود، وجود مناطق چراي وسيعي تشخيص داده شده است كه سطح علف‌هاي آن در هنگام تابستان مرطوب مي‌ماند و در نتيجه نوعي حلزون مخصوص انگل‌پذير در آن تكثير مي‌يابد و در فاصله كوتاهي تمام زمين را آلوده مي‌سازد.
حال چنان‌چه مقدار بارندگي، تعداد روزهاي باراني و مقدار تبخير در نظر گرفته شود مي‌توان ميزان رطوبت علف‌ها را در دوره تابستاني تعيين نمود و در پايان ماه شدت خطري كه احشام را تهديد مي‌كند معلوم كرد و سپس اقدامات لازم براي جلوگيري از خطري كه سه چهار ماه بعد اتفاق مي‌افتد را به‌عمل آورد.
همچنين اطلاع بر سمت و سرعت باد و احتمال بارندگي در عمليات سم‌پاشي ضروري است.
4.مطالعه آماري نحوه وقوع پديده‌هاي جوي زيان‌بخش يا سودمند و محاسبه احتمال آنها در هر محل امكان استفاده از شرايط مساعد جوي و احتراز از پديده‌هاي زيان‌بخش را فراهم مي‌سازد كه در مجموع و در طول سال‌هاي متمادي منافع اقتصادي زيادي را متضمن است.
5.عمليات هواشناسي كشاورزي شامل مبارزه با سرماهاي زودرس پاييزه و يا ديررس بهاره، مبارزه با تگرگ، انجام بهترين عمليات براي صرفه‌جويي در آب مصرفي و غيره را شامل مي‌گردد.
6.مجموعه شرايط جوي در بخشي از سال امكان پيش‌بيني محصول در پايان فصل را فراهم مي‌سازد. اين پيش‌بيني يا برآورد به برنامه‌ر‌يزان مملكت امكان برآورد كمبود يا زيادبود محصول را جهت وارد كردن يا صادر كردن فراهم مي‌سازد. بديهي است اقدام به‌موقع متضمن منافع اقتصادي نيز هست.
در ايستگاه‌هاي هواشناسي كشاورزي صرف‌نظر از ديدباني‌هاي معمولي اقليم‌شناسي، ديدباني‌هاي فنولوژي و همچنين اندازه‌گيري عواملي كه در برآورد نياز آبي گياهان و تبادل بخارآب، گازكربنيك و ساير عوامل بين لايه‌هاي مجاور سطح خاك و پوشش نباتي و لايه‌هاي بالاتر هوا مؤثر است انجام مي‌گيرد. در ايستگاه‌هاي درجه يك، پيش‌بيني‌هاي كشاورزي نيز انجام مي‌شود. اهم اين پيش‌بيني‌ها، پيش‌بيني شرايط جوي به‌منظور برنامه‌ريزي‌ها و عمليات كشاورزي، پيش‌بيني محصول و پيش‌بيني آفت است.
 
  تعریف:
       هواشناسي كشاورزي علم مطالعه و كاربرد اطلاعات آب و هوايي و اقليمي براي بهبود كيفيت يا افزايش توليدات كشاورزي در جهت توسعه پايدار بوده و هدف آن مطالعه اثرات متقابل فاكتورهاي هواشناسي، آبشناسي و كشاورزي، در يك طيف وسيع شامل گياهان زراعي، مراتع، باغات ميوه، پرورش دام و طيور، شيلات و جنگلداري مي‌باشد. در زمينه توليد گياهان زراعي و باغي، اطلاعات هواشناسي كشاورزي در طيف وسيعي از موارد نظير ارزيابي مناطق مستعد توليد، تعيين تاريخ‌هاي كاشت، رسيدگي، آبياري، سمپاشي، پيش‌بيني يخبندانهاي زودرس پائيزه و ديررس بهاره، پيش‌بيني زمان طغيان آفات و امراض گياهي و وقوع آتش‌سوزي، پيش‌بيني وقوع بلاياي جوي نظير تگرگ و طوفان و انجام پيش‌آگاهي‌هاي مربوطه كاربرد داشته و تمامي عمليات مديريت توليد از تهيه بستر تا برداشت محصول و پس ازآن رانيز در برمي‌گيرد.                                                                                                                                         
در استان اصفهان با توجه به استعدادهاي موجود در زمينه كشاورزي و تنوع اقليمي در سطح استان و در راستاي انجام تحقيقات هواشناسي كشاورزي، ايستگاههاي تحقيقاتي هواشناسي كشاورزي كبوترآباد در سال 1364 و نجف آباد در سال 1379 تاسيس و راه اندازي شد.
ديده‌باني‌هاي انجام شده در اين مراكز 3 مورد مي‌باشند كه عبارتند از:
1. ديده‌باني‌هاي پديده‌هاي جوي كه شامل درجه حرارت هوا، درجه حرارت خاك در اعماق مختلف و سطح خاك، رطوبت نسبي، ميزان ساعات آفتابي، تشعشع خورشيدي، تبخير، سمت و سرعت باد و ميزان بارندگي مي‌باشد.
2. ديده‌باني هاي فنولوژيكي و اندازه گيري هاي بيومتري بر روي محصولات كشاورزي و همچنين تعيين وضعيت علفهاي هرز، جوانه زني و …
3. ديده‌باني‌هاي انجام شده بر روي خاك شامل اندازه‌گيري رطوبت خاك به روش وزني، شدت و عمق يخبندان، سله و پوكي خاك.
اطلاعات به‌دست آمده از ديده‌باني‌هاي فوق به صورت بولتن‌هاي هواشناسي كشاورزي (فصلي، ماهيانه، ده روزه و هفتگي) در اختيار سازمان هواشناسي كشور و پژوهشگران قرار مي‌گيرد و منبع اطلاعاتي مهمي در زمينه مطالعات هواشناسي كشاورزي محسوب مي‌شود.
وظايف گروه پژوهشي هواشناسي كشاورزي :
1.     شناخت توانايي‌هاي بالقوه پژوهشي استان در زمينه‌هاي مختلف هواشناسي كشاورزي.
2.     تعيين نيازهاي تحقيقاتي ارگانهاي دولتي استاني در حوزه فعاليتهاي هواشناسي كشاورزي.
3. تعيين الويتهاي پژوهشي به منظور جذب پروژه‌هاي تحقيقاتي، ملي و پايان‌نامه‌هاي كارشناسي ارشد و دكتراي ذيربط.
4.     شركت و ارايه مقالات تحقيقاتي و تاليفي در سمينارها و كنفرانس‌هاي ملي و  بين‌المللي.
5. ارايه نتايج حاصل از فعاليتهاي پژوهشي به مراكز اجرايي مرتبط جهت شناساندن قابليت‌هاي علم هواشناسي كشاورزي.
6. مطالعه و بررسي محصولات قابل كشت و گياهان عمده منطقه و سازگاري آنها با شرايط اقليمي موجود.
7.     مطالعه و تحقيق در ارتباط با نياز آبي محصولات غالب استان.
8.     تحقيق و پژوهش و كاليبره كردن مدلهاي آب و هوا- محصول قابل‌ كاربرد در استان.
9.     برقرار ارتباط پژوهشي با سازمانهاي جهاد كشاورزي امور آب و دانشكده‌هاي كشاورزي استان.
10.ارتقاء نقش هواشناسي كشاورزي در جلسات هفتگي ديسكاشن كشاورزي و  بهبود پيش‌بينيهاي مربوطه.
11.   تهيه و تنظيم بروشورهاي فني و تحقيقاتي هواشناسي كشاورزي در زمينه تاثير عوامل جوي بر روي محصولات.
12.   تهيه و پيشنهاد طرحهاي تحقيقاتي و انجام آنها در ايستگاههاي تحقيقات هواشناسي كشاورزي استان.
13.       ترجمه و تاليف مقالات علمي و نشريات تخصصي هواشناسي كشاورزي.
14.   دعوت از اساتيد دانگاهي و مراكز تحقيقاتي كه در زمينه هواشناسي كشاورزي داراي تجارب ارزنده هستند.
15. برگزاري كارگاههاي آموزشي در زمينه هواشناسي كشاورزي
 
امتیازدهی
میانگین امتیازها:5 تعداد کل امتیازها:1
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
شماره تلفن
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
۱۳۹۷ پنج شنبه ۲۴ آبان
بازدید کنندگان
تعداد بازدیدکنندگان امروز 4
تعداد بازدیدکنندگان دیروز 4
تعداد کل بازدیدکنندگان تا امروز 25090
تعداد کاربران بر خط 122
تعداد کاربران لاگین بر خط 1
ورود اعضا
شناسه کاربري
کلمه رمز

کدامنیت  



forget کلمه رمز را فراموش کرده ام
register ثبت نام

/
تهک
//
/
مرکز ملی اقیانوس شناسی
//
/
//
/
پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی
//
/
خبرنامه هواشناسی کشاورزی
//
Powered by DorsaPortal