EnglishEnglishنقشه سایتنقشهصفحه اول پرتالپرتالایرانایران
درباره شهرستان

 

 
در فرهنگنامه معین در وجه تسمیه لنجان آمده است لنجان نامی است فارسی که ریشه آن لنج است و لنج اسم مصدر و به معنای بیرون کشیدن می باشد . واژه لنج از ذنچ سغدی که یکی از زبانهای ایرانی قدیم و در قسمتی از ماورالنهر رایج بوده است گرفته شده معمولاً مورخین و جغرافیدانان قرن سوم به بعد مانند ابن رسته ( قرن سوم ) ابن فقیه همدانی ( قرن سوم ) حمزه اصفهانی ( قرن چهارم ) و مافروخی ( قرن پنجم ) لنجان را آلنجان ثبت کرده اند و نویسندگانی چون ابن حوقل ( قرن چهارم ) یاقوت حموی ( قرن هفتم ) حمدالله مستوفی ( قرن هشتم ) شاردن و سانسون ( قرن یازدهم ) ظل السلطان و محمدحسن خان صنیع الدوله ( قرن سیزدهم ) و دیگر نویسندگان معاصر واژه لنجان را به کاربرده اند.
در طومار شیخ بهايی هر دو نام النجان و لنجان ثبت شده و در لغت نامه دهخدا و فرهنگ معین و برهان قاطع واژه لنجان بکار رفته محمدحسن خان صنیع الدوله در جلد چهارم کتاب مراه ء البلدان این ناحیه را بنا بر مسطورات لباب ، لنجان به فتح لام و سکون نون و جیم و الف و نکون که شهری است به نواحی اصفهان آورده و میرسیدعلی جناب در کتاب خود الاصفهان به وجه تسمیه لنجان و النجان پرداخته می نویسد « لنجان محل بیرون کشیدن است به فارسی گویند اینجا جنگل بوده است پس از قطع درختهای آن بیرون افتاده است » یا جز چهارمحال بوده و از آنجا بیرون کشیده شده است .
متن گزارشات جغرافیدانان و نویسندگان قرون سوم و چهارم هجری از منطقه لنجان مبین تطبیق واژه النجان با این منطقه می باشد پسوگان مشخصاً در دوران پیش از اسلام برای پسوند مکان مورد استفاده بوده است واژه مذکور در دوران پس از اسلام معرب گردیده و جان خوانده شد که موارد بسیاری از این تحول گویش را می توان در اسامی اماکن باستانی مشاهده کرد د نهایت به نظر می رسد که ترجمعه و تفسیر صاحب رساله الاصفهان معتبر ترین   روایات در وجه تسمیه این منطقه می باشد .
در رساله مذکور در مورد النجان آورده شده است : نوشته اند ارم گان فارسی است یا به ترکی النگان بوده است که سنگان باشد زیرا اطراف آن را کوه و سنگ احاطه کرده است و آلنگ به فارسی خندق و سبزه زار است
 
موقعیت جغرافیایی
شهرستان لنجان از شمال به شهرستان های نجف آباد ، از جنوب و غرب به استان چهار محال بختیاری و از شرق به شهرستان های مبارکه و فلاورجان محدود می گردد. 

شهرستان لنجان منطقه ای است عمدتاً ناهموار و تنها بخش کوچکی از این منطقه به صورت باریکه ای در دره زاینده رود در حاشیه رودخانه مذکور قرار دارد ، این باریکه هموار نتیجه رسوبات رود خانه مذکور در طول تاریخ و از دوران چهارم زمین شناسی به بعد دانسته شده است.
 
خاک لنجان آن گونه که در کتاب جغرافیایی اصفهان آورده شده است. از نوع بیابانی با رنگ قرمز یا قهوه ای تیره براق یا ضخامت کم ، بیابانی قهوه ای تیره ، شور ، قهوه ای کم رنگ و مرطوب قهوه ای تیره ، آهکی ، خشک قهوه ای و در حالت مرطوب قهوه ای خاکستری ، رسوبی و قهوه ای رنگ پریده می باشد.
 
بخش عمده خاک لنجان را کوهپایه ها اشغال کرده اند ، در شمال منطقه کوههای «رزد مطبخ» با ارتفاع 2400 متر و « گاو پیشه » با حداکثر ارتفاع 2300   متر قر ار دارند که با جهت شمال غربی به جنوب شرقی همچون دیواری مرتفع این   شهرستان   را از همسایه شمالی خود شهرستان نجف آباد جد ا می کند . این دو رشته کوه ها به به وسیله تنگه هاییاز هم جدا می گردند که مهمترین آنها « گاو پیشه » است . که راه اصفهان – شهرکرد از آن عبور می کند . در شمال شرقی شهرستان رشته کوه « کوه سیاه » ، و در شرق « نمتک » به عنوان مرز طبیعی این شهرستان را از شهرستان های فلاورجان و مبارکه جدا می کنند.
 
کوهستانها ی « رخ » و بیدکان به طول 13 کیلو متر در غربی ترین و   جنوبی ترین نقاط شهرستان را با همسایه غربی خود استان چهار محال بختیاری تشکیل می دهند . کو ههای « سرخ » در شمال غربی باغبهادران پیر شمع الدین در غرب همین شهر و در « گهواره » در حوالی زرین شهر از ارتفاعات مرکزی شهرستان بشمار می آیند که همگام با تپه های متعدد بخش عمده خاک این شهرستان را اشغال کرده اند.
 
شهرستان لنجان از منابع سه گانه رودخانه زاینده رود،چشمه ها و قنوات سیراب می گردد و سرسبزی خویش را مدیون رودخانه زاینده رود است که به طول 360  کیلومتر از کوه های بختیاری سرچشمه گرفته و پس از طی کردن سراسر خاک لنجان به سوی خاک اصفها ن و مقصد باتلاق گاو خونی جاری می باشد.
 
زاینده رود چنانچه از اسم آن بر می آید رودی است که آب آن به وسیله چشمه های بیشمار که در بستر آن قرار دارد ، تقویت شده و به قولی زایش می کند ، قرار داشتن در عمیق ترین بخش های منطقه موجب گردیده که این رودخانه به صورت زهکش اراضی بالا دست که تحت کشت می باشند عمل کند و آب از اراضی مجاور به بستر رودخانه نفوذ کرده و بر حجم آب آن بیفزاید از همین رو قدما آن را زاینده رود نام نهاده اند که ضمن سیراب کردن اراضی حاصلخیز حاشیه خود در طول مسیر طولانی خویش هر چه پیش تر می رویم بر حجم آب آن افزوده می گردد . این رودخانه به عنوان بزرگ ترین رودخانه حوزه داخلی ایران بخش قابل توجه از اراضی حاصلخیز مراکز کشور را و خصوصاً دشت وسیع اطراف اصفهان مشروح می سازد و نقشی حیاتی در
روند حیات اجتماعی و اقتصادی جوامع ساکن در مراکز کشور ایفا می کند،این امر با تقسیم آب رودخانه از گذشته ای دور و انتقال آن به مناطق حاصل خیز اطراف اصفهان صورت می پذیرفته است.
 
اگر چه تقسیم آب روخانه زاینده رود و انتقال آن به مناطق اطراف رود خانه به شیخ بهائی منسوب است لیکن دلایل معتبری وجود دارد که قدمت این تقسیم بندی را به دوران پیش از اسلام و آغاز عصر ساسانیان می رساند.
 
اشارات ابن رسته و حمزه اصفهانی جغرافیدان و مورخ مشهور قرون سوم و چهارم هجری قدیمی ترین سندی است که بیانگر تقسیم آب زاینده رود به فرمان اردشیر بابکان موسس سلسله ساسانیان می باشد ، حمزه اصفهانی در کتاب سنی خود « ملوک الارض و الانبیاء » آورده است : کسی که به فرمان اردشیر آب زاینده رود را تقسیم کرد «مهربن وردان» بود.
 
بررسی تاریخ منطقه نیز نشان می دهد که این منطقه از دیرباز و پیش ازاسلام مدنیت و اقتصاد رایج کشاورزی برخوردار بوده و اگر چه در دوره طولانی چهارصد ساله ویرانی و رکود که از عصر سلجوقیان آغاز گردیده و تا پایان دوران حاکمیت جانشینان تیمور و آغاز سلطنت صفوی به طول انجامیده این منطقه دچار رکود زندگی اجتماعی و زوال در منابع و فعالیت های اقتصادی گردیده بود لیکن با آغاز سلطنت شاه عباس صفوی و قصد وی در احیاء رونق از دست رفته کشور و رواج اقتصاد زوال یافته کشاورزی بار دیگر تقسیم آب زاینده رود به عنوان تنها منبع تغذیه اراضی کشاورزی دشت اصفهان مورد توجه قرار گرفت و شیخ بهائی با اتکاء به نبوغ و علم خویش سنت بنیان گذار ساسانی را احیاء نمود و بار دیگر تقسیم بندی نوینی مبتنی بر شرایط اقتصادی و اجتماعی موجود ارائه کرده و با بازسازی کانل های آب رسانی و احداث امکانات بیشتر آب رود خانه را بین تمامی مناطق حاصلخیز دشت اصفهان و حاشیه آن تقسیم نموده ، این مهم در سال 923 صورت پذیرفت و طومار معروف شیخ بهائی در همین سال تنظیم گردید.
 
قنوات و چشمه سارها از دیگر منابع آبی منطقه به شمار می آیند . در منطقه لنجان تعداد 25رشته قنات شناخته شده اند که د ر حال حاضر تعداد 180رشته از این قناتها فعال بوده و بطور متوسط1600 لیتر در ثانیه آبدهی دارند ، قناتهای منطقه از 30متر تا 15 کیلو متر طول دارند ، طویل ترین و بزرگترین قناتهای منطقه قنات معروف کمال آباد است که پس از گذشتن از چمگردان از طریق اراضی غربی زرین شهر به طرف مزرعه کمال آباد جریان دارد.
 
چشمه سارها از دیگر منابع آبی منطقه هستند که عمدتا ً فصلی بوده و وضعیت آبدهی آنها ارتباط مستقیمی با شرایط و حجم بارندگی در سال قبل دارد، مهمترین چشمه های منطقه ،چشمه معروف شاهلرا در غرب شهر چرمهین است که از جاذبه های مهم توریستی منطقه بشمار می آید.
 
شهرستان لنجان بر اساس آخرین تقسیمات کشوری در سال1374 دارای دو دو بخش مرکزی و باغبهادران و نیز5 دهستان با نامهای اشیان ، خرم رود ، چم رود ،چم کوه و زیر کوه می باشد ،این شهرستان از هشت شهر با نامهای زرین شهر ، باغبادران ،فولاد شهر ، سده لنجان ، چمگردان ، ورنامخواست ، زاینده رود ، چرمهین  و حدود41 روستای مسکون تشکیل شده است.
جمعيت شهرستان لنجان
كل جمعيت شهرستان : در سال 1385- 226756
جمعيت شهري : در سال 1385 -191820
جمعيت روستايي: در سال 1385-34936
 بر آورد جمعيت كل در سال 1389 : 238951
 
 
امتیازدهی
میانگین امتیازها:5 تعداد کل امتیازها:1
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
شماره تلفن
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
۱۳۹۷ پنج شنبه ۲۴ آبان
بازدید کنندگان
تعداد بازدیدکنندگان امروز 5
تعداد بازدیدکنندگان دیروز 18
تعداد کل بازدیدکنندگان تا امروز 29209
تعداد کاربران بر خط 119
تعداد کاربران لاگین بر خط 1
ورود اعضا
شناسه کاربري
کلمه رمز

کدامنیت  



forget کلمه رمز را فراموش کرده ام
register ثبت نام

Powered by DorsaPortal